naar top
Menu
Logo Print
05/02/2019 - RENÉ BROEKAERT

ZAKENBAROMETER 2018 T.O.V 2017
STRUCTURELE OMZETDALING

LICHT AAN HET EIND VAN DE TUNNEL?

Al meer dan vijf jaar op rij daalt de gemiddelde omzet in de schoendetailhandel. Het gaat om absolute cijfers, wat niet altijd betekent dat ook de winst van de winkelier met dezelfde percentages opdroogt. Sommige initiatieven zorgen voor een omzetdaling, maar dankzij een beter beheer en andere ingrepen kunnen de resultaten tot aanvaardbare proporties worden teruggebracht. Hoe dan ook, 3,9% minder omzet in 2018 en 2,9% minder verkochte paren ten opzichte van 2017, dat wekt geen enthousiasme op bij de winkelier en dat blijkt duidelijk uit de diverse commentaren.

STATISTIEKEN

omzet

De statistieken gaan over gemiddelden, en dat betekent meteen dat er uitschieters zijn, in beide richtingen. Sommige collega-winkeliers slagen er in met zeer positieve cijfers uit te pakken, maar vaak is dit het gevolg van uitzonderlijke omstandigheden, zoals een topligging of een assortiment dat ver van het gemiddelde afwijkt. Anderzijds zijn er ook collega’s die met lede ogen de resultaten

 van hun eens zo bloeiende schoenzaak zien tanen, ondanks de geleverde inspanningen. Voor alle duidelijkheid: bij het opstellen van de grafieken en statistieken van dit artikel zijn telkens de extreme cijfers en percentages weggelaten. Wie meer dan 15% van het gemiddelde afwijkt, wordt in deze cijfers niet opgenomen, omdat ook onbekende en externe omstandigheden de resultaten kunnen beïnvloeden, zoals sluiting van zaken in de buurt, of het opduiken van nieuwe concurrenten, uitverkopen, totale herbronning van het assortiment …

KLAAGZANGEN EN POSITIEVE GELUIDEN

omzet per dag

Een zoveelste verliesjaar op rij, dan is het ook niet te verwonderen dat er duizend-en-een verklaringen worden gezocht om dat verschijnsel te verklaren. Een greep uit de geciteerde oorzaken, in willekeurige volgorde: stakingen, afdankingen, weersomstandigheden (te warme zomer), gele hesjes, kortingproblematiek, koppelverkoop tijdens sperperiode, te lange opruimingsperiodes, gewijzigd bestedingspatroon van de consument, het Visaschandaal en de migratie, de loze beloften voor de verkiezingen, de nakende Brexit, zelfs de aanslagen van 2016 zinderen volgens sommigen nog na … De inventiviteit is enorm als het gaat om externe oorzaken aan te duiden. Anderzijds horen we toch ook positieve geluiden, er zijn ook nog heel veel collega’s die de moed niet laten zakken en er sterk tegenaan gaan. Zo was volgens sommigen de lange zomer een godsgeschenk dat ervoor zorgde dat alle sandalen en open modellen werden opgeruimd. Er doen ook geruchten de ronde dat de grote e­commerce bedrijven aan het eind van hun latijn zitten met ‘gratis retours’ en ‘goedkoper dan elders’. Het feit dat ‘slechts’ 15% van de schoenverkoop via internet verloopt, betekent evenzeer dat er nog 85% door de stenen winkel wordt verhandeld. Zelfs de bijbel met de ‘zeven magere en zeven vette jaren’ wordt geciteerd, en vermits we al meer dan zes jaar negatief schrijven, ziet dat er goed uit!

BLIJVEND EVENWICHT BIJ DE KOPERSGROEPEN

kopersgroep

Uit de statistieken blijkt dat de verhouding tussen de verkopen van dames-, heren- en kinderschoenen relatief constant blijft gedurende de laatste jaren. De dames zijn over het algemeen goed voor iets meer dan 60% van de omzet, en zowel de heren als de kinderen nemen gemiddeld een kleine 20% voor hun rekening. Schommelingen zijn er nauwelijks, waaruit blijkt dat weersomstandigheden alsook e-commerce deze percentages nauwelijks beïnvloeden. ANALYSE PER DAG Blijkbaar ondervindt de spreiding van de verkopen tijdens de week toch wat verschuivingen, meer bepaald concentraties. De gezamenlijke verkopen op woensdag, vrijdag en zaterdag waren in 2018 goed voor 71,8% van de omzet. In 2017 was dit 64,3% en in 2016 67,3%. De vrije schoolnamiddag en de weekendshopping, die blijkbaar al op vrijdag begint, zijn de sterke dagen voor de stenen winkelier. Zoals u kan zien, geeft het totaal van de verkooppercentages op de 7 dagen van de week, geen totaal van 100%. Dat komt omdat er heel veel winkels op zondag gesloten zijn, sommigen ook op maandag of op een andere dag in de week. Dat verschil is in de statistieken verwerkt. De winkels die op zondag open zijn, liggen meestal aan de kust of in de toeristische centra, en realiseren op de zevende dag ongeveer 8% van hun weekcijfer.

APRIL 2018 STERKSTE MAAND

omzet per maand

April was met voorsprong de sterkste maand van het voorbije jaar. Tijdens de vierde maand werd 13,3% van de gehele jaaromzet gerealiseerd. Een echte opsteker, want alle elementen, en vooral de weersomstandigheden, waren uiterst gunstig voor de positieve start van de lente-zomerverkoop. Voor de overige maanden bleven de schommelingen beperkt tot minder dan 1%, met uitzondering van maart, die tegenover 2017 terugviel van 10,8 naar 9,6% van de omzet. Maart en april 2018 waren goed voor bijna 23% van de jaaromzet.

WEERSOMSTANDIGHEDEN

Over het geheel genomen, waren de weersomstandigheden tamelijk ongunstig voor onze schoenensector. Zoals eerder aangehaald, was de lange en hete recordzomer ideaal voor het wegwerken van alle sandalen, ballerina’s en andere open modellen. Zelfs de oudste winkeldochters gingen de deur uit. Het uitblijven van de winter daarentegen, was dan weer een streep door de rekening. Een lange koude winter zou veel beter zijn, want de wollen boots en hoge laarzen verdienen ook eens een algemene opruiming. Bovendien ligt de prijs van een wintermodel nog altijd een stuk hoger dan die van een teenslipper.

KLANTENBESTAND BLIJFT RELATIEF CONSTANT

Het aantal schoenwinkels in ons land neemt gestaag af. Jaar na jaar sluiten – ook zeer goed draaiende en gerenommeerde – schoenwinkels hun deuren. De tijd dat er nog drempelgeld betaald werd en klantenbestanden werden overgenomen, behoort tot de sprookjeswereld. Enkel de oudste winkeliers herinneren zich nog dat ze, bij de overname van hun winkel, hun oude voorraad nog konden te gelde maken, maar dat is nu voltooid verleden tijd. Zelfs een ‘gewone’ overname zonder de voorraad is vandaag uitzonderlijk. Uit de gegevens waarover we beschikken blijkt dat de grote meerderheid van de ‘overblijvers’ het nog behoorlijk tot goed doen, althans wat het klantenbestand betreft. In 40% van de gevallen bleef het aantal klanten in 2018 stabiel, en meer dan 30% noteerde zelfs een toename van het aantal bezoekers in de winkel. Slechts een kleine 30% van de winkeliers zagen hun aantal klanten dalen.

BANCONTACT MEEST GEBRUIKT BETAALMIDDEL

betalingswijzesWie schoenen koopt, betaalt die voor 80% met bancontact. Duidelijk een vaste waarde in de betaalgewoontes van de Belg. Cashbetalingen en ook betaling met kredietkaarten blijven schommelen rond de 10%. Mobiel betalen wordt meer en meer gepromoot, maar komt in onze schoenensector slechts schoorvoetend van de grond. 0,6% van de omzet in 2018 tegenover 0,2% in 2017, het blijven te verwaarlozen percentages. Net zoals de doorbraak van de elektrische auto heeft ook dit betaalmiddel een blijkbaar lange aanloopperiode nodig. Feit is evenwel dat de banken meer en meer mobiel en contactloos betalen promoten.

ZIN EN ONZIN VAN DE SOLDEN

De meeste commentaren over de zakengang in de schoendetailhandel in 2018 hadden betrekking op de kortingproblematiek in de ruimste zin van het woord. Tot zowat vijftien jaar geleden was het probleem van de kortingen eerder marginaal. Grote filiaalzaken en discounters pakten regelmatig uit met kortingen in de loop van het seizoen. Het was vervelend, maar bleef overzichtelijk. Maar de speciale aanbiedingen en kortingen stapelden zich op en een tiental jaar geleden ging ook het principe van de strenge soldenperiodes op de schop. Kledingketen Zeb bood als eerste openlijk kortingen aan tijdens de sperperiode en zelfs het woord solden werd niet geschuwd in juni en december. De reactie van de overheid en de Economische inspectie beleef uit. Meer nog, enkele jaren geleden zei ‘Europa’ dat koppelverkoop tijdens de sperperiode toegelaten was. Het hek was van de dam. Tegen de overvloed van kortingen kan de traditionele zelfstandige detailhandel niet concurreren. Afschaffing? En zo zien we dat er meer en meer stemmen opgaan voor het gewoonweg afschaffen van de solden.

In het kort nog eens de argumenten die daarvoor pleiten, zoals verschenen in het e-news van vorige maand
• De wetgeving is achterhaald, de sperperiode is volledig uitgehold door het feit dat de koppelverkoop is toegestaan. Immers, in de Wet op de Handelspraktijken lezen we “… dat het verboden is tijdens de sperperiode kortingen aan te kondigen of te suggereren …” , maar koppelverkoop kan wel!
• De timing van de solden is totaal wereldvreemd. Volgens het KMI is in ons land februari de koudste maand en augustus de warmste. Maar volgens de wet zijn januari en juli opruimingsmaanden, daar waar diezelfde wet zegt dat solden betekenen “… tekoopaanbieding van producten met het oog op seizoenopruiming van het assortiment …”… in januari en juli!
• Er is geen enkele controle op wat er uit het buitenland via e-commerce wordt aangeboden. Daar is geen enkele Belgische wet van toepassing. Verkoop met verlies is volgens onze wetten verboden, maar hetgeen van over de grens komt …
• Buitenlandse e-commerce wordt gesubsidieerd door de Belgische Staat via alle soorten lokmiddelen en belastingvoordelen. “… 3.000 nieuwe banen scheppen in de distributiecentra …” luidt de slogan. Hoeveel banen gaan er tezelfdertijd in de detailhandel en bij de kmo’s verloren? • De Belgische wetgeving wordt niet gerespecteerd, want niet gesanctioneerd.
• De topmerken van schoenen en lederwaren hebben al hun conclusie getrokken: bij Vuitton, Delvaux, Prada en andere luxemerken is het woord kortingen uit het woordenboek geschrapt. Een nieuwe aanpak?

Enkele winkeliers zijn er al mee gestart:
• Geen kortingen meer tijdens het seizoen, vergeet Black Friday, Cyber Monday en koppelverkoop
• Enkel kortingen tijdens de solden, en dan nog alleen op de echte restanten van het lopend seizoen
• Of een geheel andere benadering: in een hoekje van de winkel, het hele jaar door, aanbieden (met korting) van échte restanten en overschotjes.

Het gevolg: winstmarges blijven behouden, en meer nog, de geloofwaardigheid van de handelaars wordt in ere hersteld, en er zijn tijd en middelen om de klant échte service aan te bieden.